» BİLECİK’İN HARÎM-İ İSMETİNİ KURTARAN ADAM: MÜFTÜ MEHMET NURİ EFENDİ

Bilecik eski Müftüsü Mehmet Nuri efendi Bilecik’in adeta kaderini değiştiren bir kahramanımızdır.

1885 yılında Gölpazarı ilçesine bağlı Şahinler köyünde doğan Mehmet Nuri efendi Bilecik Akmescit Müderrisi iken Bilecik Müftüsü olarak atanır.

6 Mayıs 1919 Cuma günü Yunanlıların İzmir’i işgal etmeleri üzerine Orhan Gazi Camisinde (Şeyh Edebali) cuma hutbesine kılıcı ile çıkan Müftü Mehmet Nuri Efendi işgale karşı direniş çağrısı yapar.

Müftü Mehmet Nuri Efendi ile ilgili Bilgiler

1885 yılında Gölpazarı ilçesine bağlı Şahinler köyünde doğar.
– Bilecik Akmescit Müderrisi iken Bilecik Müftüsü olarak atanır.
– 16 Mayıs 1919 Cuma günü Yunanlıların İzmir’i işgal etmeleri üzerine Orhan Gazi Camisinde (Şeyh Edebali) cuma hutbesine kılıcı ile çıkan Müftü Mehmet Nuri Efendi işgale karşı direniş çağrısı yapar.
– Bilecik halkını da işgale karşı örgütleyen Mehmet Nuri Efendi, İstanbul’a ve işgal kuvvetlerine işgali protesto eden telgraflar gönderir.
– Bilecik Müdafa-i Hukuk Cemiyetini de kuran Mehmet Nuri Efendi, Bilecik ve çevresindeki Müdafa-i Hukuk cemiyetlerinin de reisi konumundadır. Bir telgrafı ile milli mücadele için silah, yiyecek, giyecek, para, asker ne gerekiyorsa toplanmaktadır.
– Milli mücadele ve Bilecik’in işgale karşı direnişindeki lider konumu sebebiyle yerli rumların da en nefret ettiği kişi haline gelmiştir. Zira Bilecikli rumlar “müftüye ölüm” naraları ile sokaklara dökülür.
– İstanbul üzerinden Ankara’ya geçerek milli mücadeleye katılacak olan “Galip Hoca” takma adını kullanan daha sonra Cumhurbaşkanlığı da yapan Mahmut Celal Bayar, Mehmet Nuri Efendi sayesinde Bilecik üzerinden Ankara’ya geçebilmiştir.
– Yunan birliklerinin askeri hareketlerini gözetleyerek bu konuda Ankara’ya istihbarat gönderen Mehmet Nuri Efendi Bilecikli rumların yönlendirmesiyle Yunanlılar tarafından pusuya düşürülerek, 7 Nisan 1921’de Deresakarya köyü civarında şehit edilmiştir.

Şehit Müftü Mehmet Nuri efendinin türbesi Bilecik merkeze bağlı Deresakarı köyünde bulunmaktadır.

– Bilecik ve çevresinin milli mücadeledeki lideri olan Mehmet Nuri efendi şehit edildiğinde sadece 36 yaşındadır.
– Müftü Mehmet Nuri Efendi’nin şehit edilmesine dair bir türkü de yakılmıştır:

Bilecik’in uzun olur urganı,
Nuri Hoca Bilecik’in kurbanı.
Mehmet Nuri Bilecik’in kurbanı.
Git oğlum git sakın dönme sen geri,
Perişan olsun düşmanın askeri.
Git oğlum git boyunu göreyim,
Reislere seni çete vereyim.
Git oğlum git sakın dönme sen geri.
– Aziz ruhu şad mekanı cennet olsun…

NOT: Mustafa Kemal Paşa ile Mehmet Nuri Efendi’nin karşılıklı telgrafları Genelkurmay Başkanlığı ATASE arşivindedir.

İLKAY ÇINAR

guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments