» İstifa edene tazminat hakkı!

Çalışanın kıdem tazminatı alabilmesi için kendi isteği dışından işten ayrılması (atılması) gerekiyor. Ama istifa edenin de tazminat hakkı bulunuyor.

Kıdem tazminatı, işçinin çeşitli sebeplerle işyerinden ayrılırken işveren tarafından iş kanunu gereğince vermiş olduğu bir tazminat şekli. Kıdem tazminatı aynı zamanda işçinin sigortası nitelğinde. Kendi isteğiyle işten ayrılan işçinin da bazı şartlarda kıdem tazminatı alma hakları bulunuyor. İşte merak edilen sorular ve cevapları…

 

 

ASKERLİK, EVLİLİK
Gereken koşullar neler?

Kıdem için bir işçinin aynı işyerinde en az 1 yıl çalışması ve isteği dışında işten ayrılması gerekiyor. Ayrıca, askere gidecek olan, evlendikten sonra 1 yıl içinde işinden ayrılan kadın, 8 Eylül 1999 öncesi sigortalı olan ve 15 yıl 3600 gün sigortalılık süresini dolduran, emekliliği gelen işçi istifa edince kıdem tazminatı alabiliyor. İşçi, vefat ederse yasal varisleri kıdem tazminatını isteyebilir.

 

 

Nasıl hesaplanır?

Her 1 yıllık çalışma karşılığında 1 aylık brüt ücret tutarında tazminat alınıyor. Bir yıldan artan sürelerde oranlanarak hesaplamaya dahil ediliyor. Tazminat hesaplanırken ücretin yanısıra, düzenli olarak sağlanan tüm para ve para ile ölçülebilen menfaatler (yol parası, yemek parası, düzenli ikramiye ödemeleri gibi) dikkate alınıyor.

 

 

İŞ YERİNİN TAŞINMASI HALİNDE
İşyeri devredilirse alınır mı?

Hayır. İşyerinin tamamı veya bir bölümü hukuki bir işleme dayanılarak bir başka işverene devredildiğinde, mevcut iş sözleşmeleri tüm hak ve borçları ile birlikte devralana geçer. Dolayısıyla devri gerekçe göstererek hizmet akdinizi feshedemez ve kıdem tazminatı talep edemezsiniz.

 

 

İşyeri taşınırsa alınabilir mi?

Çalışmakta olduğu işyeri, bir belediye (büyükşehirlerde büyükşehir belediye) sınırını aşacak şekilde taşınırsa, işçi ile işveren arasında var olan hizmet sözleşmesinde aksi yazmıyorsa işçi yeni adrese gitmek zorunda değil. Bu durumda da hizmet sözleşmesinin esaslı unsurlarından biri değiştirildiği için işveren, işçilerine kıdem tazminatı ödemek zorunda. Başvuru 6 işgünü içinde yapılmalı.

 

 

ZAM YAPILMAZSA…
Ücreti artırılmayan işçi ayrılırsa kıdem alır mı?

İş sözleşmesinde herhangi bir hüküm bulunmamasına karşın, ücret artışlarındaki anlaşmazlık nedeni ile işten ayrılan işçi istifa etmiş sayılacağından, herhangi bir tazminat hakkı oluşmaz.

 

 

HAMİLELİK DURUMUNDA
Hamilelik veya doğum nedeniyle ayrılan hak kazanır mı?

İşten kendi isteğiyle istifa eden işçinin tazminat hakkı yok. Yasal düzenleme açısından hamilelik veya doğum nedenine dayalı işten ayrılmalar istifa olarak değerlendirildiğinden, bu nedenlerle işten ayrılan işçi tazminat haklarından vazgeçmiş sayılıyor.

 

 

Malullük aylığı nedeniyle ayrılan hak kazanır mı?

Hak kazanır. Çünkü, malullük aylığı almak amacıyla işten ayrılma kıdem tazminatına hak kazanılan hallerden sayılıyor.

 

 

İşyeri devredilirse alınır mı?
Hayır. İşyerinin tamamı veya bir bölümü hukuki bir işleme dayanılarak bir başka işverene devredildiğinde, mevcut iş sözleşmeleri tüm hak ve borçları ile birlikte devralana geçer. Dolayısıyla devri gerekçe göstererek hizmet akdinizi feshedemez ve kıdem tazminatı talep edemezsiniz.

 

 

İşyeri taşınırsa alınabilir mi?
Çalışmakta olduğu işyeri, bir belediye (büyükşehirlerde büyükşehir belediye) sınırını aşacak şekilde taşınırsa, işçi ile işveren arasında var olan hizmet sözleşmesinde aksi yazmıyorsa işçi yeni adrese gitmek zorunda değil. Bu durumda da hizmet sözleşmesinin esaslı unsurlarından biri değiştirildiği için işveren, işçilerine kıdem tazminatı ödemek zorunda. Başvuru 6 işgünü içinde yapılmalı.

 

 

MAAŞA ZAM YAPILMAZSA…

* Ücreti artırılmayan işçi ayrılırsa kıdem alır mı?
İş sözleşmesinde herhangi bir hüküm bulunmamasına karşın, ücret artışlarındaki anlaşmazlık nedeni ile işten ayrılan işçi istifa etmiş sayılacağından, herhangi bir tazminat hakkı oluşmaz.

 

 

 

* Yaş dışında emeklilik için gerekli şartları tamamlayan alır mı?
Evet. Çünkü, emekli aylığı almak için yaş dışındaki sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayılarını tamamlayarak kendi isteğiyle işten ayrılanlara kıdem tazminatı ödeneceği kanunla belirlenmiş durumda.

 

 

*10 bin lira net ücret alıyorum, kıdem tazminatıma esas ücretim ne kadardır?
Kıdem tazminatınız hesaplanırken, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemeyeceği belirtildiğinden, dönem kıdem tazminatı tavanı miktarı dikkate alınıyor. Bugün bu tavan her yıl için 4732 lira.

 

HAK KAYBI SÜRESİ

* Kıdem tazminatında zamanaşımı var mı?
Kıdem tazminatında 10 yıllık zamanaşımı süresi var.

 

 

* Kıdem tazminatımdan kesinti yapılır mı?
Sadece Damga Vergisi (binde 7.59) kesilir, başka kesinti yapılmaz.

 

ÇALIŞIRKEN HASTALANAN

* İşçi işyerinde çalışırken işyerinden kaynaklanan bir hastalığa tutulursa iş akdini feshedip, kıdem tazminatı alabilir mi?
İşin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşamı için tehlikeli olursa işçi iş akdini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatına hak kazanabilir.

 

 

Kaynak: Posta

avatar